Otorite: Sorgulamayı Susturan Ses

Otorite, hiçbir zaman bir cevap olarak gelmez; her zaman bir buyruk olarak gelir. Cevap, kendi kendisini açıklayabildiği için meşrudur; buyruk ise açıklanmayı reddettiği için tahakkümdür. Karşımıza dikilen bir otorite bize "bu böyledir" dediğinde aslında "bunun neden böyle olduğunu sorma" demektedir. İşte felsefenin doğduğu yer tam da bu yasağın çiğnendiği yerdir. Sokrates'in Atina sokaklarında yaptığı şey, kendisinden büyük olduğu varsayılan kurumların — devletin, geleneğin, dinin, sözde bilgelerin — önünde durup en yalın soruyu sormaktı: bu nedir, niye böyledir, gerçekten böyle midir? Atina onu bu yüzden öldürdü; çünkü her otorite, kendi yapısının görünür kılınmasından korkar. Bugün de durum değişmiş değildir. Sorgulamayı uyuşturan her ses — okul, asker ocağı, kürsü, ekran, makam — bize düşünmeyi değil, onaylamayı öğretir. Felsefe ise düşünmenin ısrarıdır; otoritenin insanları susturduğu yerde değil, otoriteye rağmen konuşmaya ve sorgulamaya devam edebilen aklın ısrarıdır.

Yazar: Oğuzhan Kurt